2. Có hoành phi cho chon thứ không ?
Theo phong tục xưa thì hoành phi câu đối thường sẽ được treo ở nhà con trai trưởng, con thứ sẽ không được treo. Bởi con trưởng trong nhà luôn luôn là người phải gánh trọng trách thờ phụng ông bà, cha mẹ, tổ tiên. Thế nhưng ngày nay cũng có rất nhiều người là con thứ treo hoành phi câu đối trên bàn thờ gia tiên. Điều đó không có gì là hoàn toàn sai trái, với thời đại như ngày nay, quan điểm của con người cũng thay đổi dần.
Dù là ai đi chăng nữa thì đều có thể trang trí không gian thờ bằng hoành phi câu đối. Đó chỉ là hình thức, cái quan trọng là ở cái tâm, cái lòng thành với tổ tiên, miễn sao cách thức treo không trái quy cách và phải giữ được tôn nghiêm, đúng với nét đẹp văn hoá thờ cúng của người Việt.
Quý vị có thể tham khảo thêm ý kiến sau đây (sưu tập trên mạng):
ngao@... :
Theo thiển ý của tôi thì các bức hoành phi cổ tồn tại trong các nhà thờ họ. Ở đó có ít nhất ba đời thờ cúng gia tiên theo thứ tự con trưởng.
Các bức hoành phi, câu đối hai bên, ban thờ, treo hình ảnh, bát nhang và rất nhiều thứ khác.
Nói chung, nếu không có một sự tuần tự truyền lại, bị ngắt quãng là rất khó cho con thứ.
Thật ra, nếu bạn ở thành phố thì có phần giản đơn hơn, nhưng nếu ở quê thì bạn nên tìm hiểu kỹ phong tục nơi bạn sinh ra mà có ứng xử cho phù hợp.
Tôi cũng đang trong tình cảnh như bạn và chờ mong các ý kiến khác.
banana@...
Tôi không biết có sự phân biệt nào giữa hoành phi ở nhà con trưởng và nhà con thứ không (hình như là không?), vì thông thường con trưởng là người giữ nghiệp tổ, quản việc giỗ chạp trong (đại) gia đình nên mới có bàn thờ hoàn chỉnh, còn nhà con thứ không cần phải có riêng một bàn thờ, nên cũng chẳng cần hoành phi làm gì cả.
Nhưng vẫn có ngoại lệ. Trong cuốn "Phong tục Việt Nam (Thờ cúng tổ tiên)", Toan Ánh có viết: "Cũng có những gia đình con thứ không phải cúng giỗ, lý ra không cần phải có một bàn thờ, nhưng vì lòng thành kính đối với tổ tiên, người ta vẫn lập bàn thờ để thờ vọng, và để cúng vọng trong những ngày giỗ, nếu vì lý do gì người ta không thể tới nhà trưởng được, nhất là trong trường hợp xa nhà, không thể như mọi người hàng năm về dự giỗ tết".
Theo tôi, trong trường hợp người con trưởng không câu nệ quá thì người con thứ có thể lập bàn thờ đầy đủ hoành phi, câu đối... như ở nhà trưởng. Cho nên, khi người con thứ muốn lập bàn thờ riêng cũng như treo hoành phi, câu đối trên bàn thờ thì nên bàn với người con trưởng, cốt sao trong gia đình được yên ấm, không xảy ra xích mích chỉ vì một bức hoành phi (và như thế sẽ làm hỏng ý nghĩa của việc treo hoành phi vì chẳng tổ tiên nào lại muốn con cháu bất hòa do việc thờ tự mình mà ra).
Các hoành phi trên bàn thờ gia tiên đều tỏ lòng thành kính và ca tụng công đức tổ tiên. Bạn có thể xem vài ví dụ dưới đây:
KÍNH NHƯ TẠI
(nghĩa là con cháu kính trọng tổ tiên như tổ tiên lúc nào cũng tại vị trên bàn thờ)
PHÚC MÃN ĐƯỜNG
(nghĩa là gia đình đầy đủ dư phúc đức, ý nói nhờ có sự phù hộ của tổ tiên nên mới được như thế)
BÁCH THẾ BẤT THIÊN
(nghĩa là bao giờ con cháu cũng ăn ở đúng mực không thiên lệch)
ĐỨC LƯU QUANG
(nghĩa là đức để lại sáng)
ĐỨC DUY HINH
(nghĩa là đức dày, truyền có tiếng thơm)
ẨM HÀ TƯ NGUYÊN
(uống nước sông, nhớ nguồn)
KHẮC XƯƠNG QUYẾT HẬU
(để tốt lành về sau)
SƠN CAO HẢI TUẤN
(núi cao bể sâu)
VIỄN ĐIỀU PHỒN DIỄN
(ý nói dòng họ lâu đời, con cháu phồn thịnh)
KÍNH CHÚC QUÝ KHÁCH PHÚ QUÝ THỌ KHANG NINH
Công ty cổ phần Mỹ nghệ Hải Minh
Số 1, khu 2 Cụm CN làng nghề xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
ĐT: 0918 653 838 , Email : mnhm@mynghehaiminh.vn
http://mynghehaiminh.vn , http://facebook.com/my.nghe.hai.minh.vn
Quý khách có thể bấm vào các đường dẫn sau đây để xem các bài chuyên san khác có nội dung liên quan:
Sơ đồ và cách bài trí bàn thờ gia tiên
Video hướng dẫn cách bài trí bàn thờ gia tiên
Bàn thờ tổ tiên - nét văn hóa của dân tộc Việt Nam
Bàn thờ Phật - Bàn thờ Gia Tiên trong nhà
Cách sắp xếp bàn thờ như thế nào là đúng
Giải đáp thắc mắc về bàn thờ gia tiên trong gia đình người Công Giáo
Cách sắp xếp Tượng thờ Thiên Chúa trong gia đình
Đồ gỗ Mỹ nghệ và Cây cảnh Nghệ thuật Hải Minh
Làng nghề 2 Hải Minh MỪNG NOEL 2013
Hải Minh một xã vùng giáo hào sảng tài hoa
Đăng ý kiến của bạn
--------------
Chào anh Quảng
Vấn đề là nội dung chữ trên bộ hoành phi câu đối đó có phù hợp với nhà anh không ? đặc biệt là mấy dòng "Lạc Khoản" ghi tên người lập và năm lập chắc là sẽ không đúng. vậy là sẽ không treo được trên bàn thờ nhà mình.
Cảm ơn anh và mọi người đã đọc bài chuyên san và tham gia ý kiến
Trân trọng!
Mỹ nghệ Hải Minh
Kính thưa quý Bác, Anh em. Tôi họ Phùng là con út, ở với Cha Mẹ già nhưng Cha tôi không phải trưởng chi. Gia tộc tôi ở cạnh sông Đà, núi Tản, tôi xin chữ Thầy cho chữ Hoành phi, câu đối như sau:
- Hoành phi: Mãn đường cát khánh
- Câu đối: + Đà giang Sơn tản thùy vĩnh tại
+ Phùng Tộc kim chi rực dẫn trường
-------------------------------------------------------------------------------------------
Kính bác, tôi xin mạo muội đôi điều : về câu đối : đem Sơn tản mà đối với kim chi , e rằng không ổn vì rằng núi Tản là danh từ riêng đem đối cành vàng" kim chi" là dang từ chung thì không toát hết ý được
Nhà cháu có hảo ý giúp bác đây, bác gửi thư theo địa chỉ này nhé nuhoangchanvit@gmail.com , nhà cháu xẽ giúp
------------
Chào Bác Kiều Lân
Sau khi xem ảnh về bức Hoành Phi bác gửi , chữ trên hoành phí là :
孝思惟則
HIẾU TƯ DUY TẮC (lấy đạo hiếu làm chuẩn tắc).
bác có thể tham khảo bộ câu đối như sau :
肇禋迄用有成孝思惟則 Triệu nhân ngật dụng hữu thành, hiếu tư duy tắc (Gây mối thờ tự tốt đẹp, hiếu kính lấy làm khuôn phép)
世德克昌厥後福履永綏 Thế đức khắc xương quyết hậu, phúc lí vĩnh tuy (Đức lớn cháu con thịnh vượng, phúc lộc mãi mãi lưu truyền)
Trân trọng
Mỹ nghệ Hải Minh
Theo chúng tôi, anh có thể chọn chữ trên hoành phi là : ĐỨC LƯU QUANG
Đôi câu đối đi cùng cũng rất phổ thông là :
Tổ Công Tông Đức Thiên Niên Thịnh
Tư Hiếu Tôn Hiền Vạn Đại Vinh
Trân trọng
Cháu thấy có ý kiến cho rằng : trong nhà thờ tư gia không nên treo cửa võng, chỉ cần có hoành phi - câu đối là đủ, cửa võng chỉ treo ở các nơi thờ tự như đình ,chùa , điện , đền , miếu.
Xin các bác anh chị biết về vấn đề này cho cháu ý kiến tham khảo
Cháu xin cảm ơn!