Có Hoành Phi cho con thứ không ?


Hoành Phi là tấm biển bằng gỗ được treo trên bàn thờ gia tiên ở nhà con trưởng, vậy có Hoành Phi ở bàn thờ gia tiên nhà con thứ không ?
 có hoành phi cho con thứ không ?
 
1.Hoành Phi là gì ?
  
    HOÀNH PHI nguyên nghĩa là bảng nằm ngang, HOÀNH là ngang, PHI là phô bày.  Hoành phi thường treo ngay ngắn nơi chính giữa phía trên cao của bàn thờ gia tiên  hướng ra ngoài, cố định và ít di chuyển, tạo cảm giác bền vững, lâu dài.
  
   Trên Hoành phi khắc từ 3 đến 4 chữ đại tự (chữ lớn) có nội dung tôn kính, ca ngợi công đức của tổ tiên, của dòng họ như ĐỨC LƯU QUANG (Đức sáng lưu giữ muôn đời), ẨM HÀ TƯ NGUYÊN (uống nước nhớ nguồn)... Ngoài dòng chữ lớn (đại tự) , trên hoành phi còn có hai dòng chữ nhỏ gọi là dòng lạc khoản ghi năm lập và tên người lập.
  
   Từ xa xưa, bàn thờ gia tiên chỉ được lập ở nhà con trưởng vì vậy hoành phi là do con trưởng lập.  Ngày nay, bàn thờ gia tiên được lập ở cả nhà con thứ, vậy có hoành phi cho con thứ không ?

2. Có hoành phi cho chon thứ không ?   

     Theo phong tục xưa thì hoành phi câu đối thường sẽ được treo ở nhà con trai trưởng, con thứ sẽ không được treo. Bởi con trưởng trong nhà luôn luôn là người phải gánh trọng trách thờ phụng ông bà, cha mẹ, tổ tiên. Thế nhưng ngày nay cũng có rất nhiều người là con thứ treo hoành phi câu đối trên bàn thờ gia tiên. Điều đó không có gì là hoàn toàn sai trái, với thời đại như ngày nay, quan điểm của con người cũng thay đổi dần.

Dù là ai đi chăng nữa thì đều có thể trang trí không gian thờ bằng hoành phi câu đối. Đó chỉ là hình thức, cái quan trọng là ở cái tâm, cái lòng thành với tổ tiên, miễn sao cách thức treo không trái quy cách và phải giữ được tôn nghiêm, đúng với nét đẹp văn hoá thờ cúng của người Việt.

Quý vị có thể tham khảo thêm ý kiến sau đây (sưu tập trên mạng):

ngao@... :

Theo thiển ý của tôi thì các bức hoành phi cổ tồn tại trong các nhà thờ họ. Ở đó có ít nhất ba đời thờ cúng gia tiên theo thứ tự con trưởng.
Các bức hoành phi, câu đối hai bên, ban thờ, treo hình ảnh, bát nhang và rất nhiều thứ khác.
Nói chung, nếu không có một sự tuần tự truyền lại, bị ngắt quãng là rất khó cho con thứ.
Thật ra, nếu bạn ở thành phố thì có phần giản đơn hơn, nhưng nếu ở quê thì bạn nên tìm hiểu kỹ phong tục nơi bạn sinh ra mà có ứng xử cho phù hợp.
Tôi cũng đang trong tình cảnh như bạn và chờ mong các ý kiến khác.

Do go Hai Minh

 

banana@...

Tôi không biết có sự phân biệt nào giữa hoành phi ở nhà con trưởng và nhà con thứ không (hình như là không?), vì thông thường con trưởng là người giữ nghiệp tổ, quản việc giỗ chạp trong (đại) gia đình nên mới có bàn thờ hoàn chỉnh, còn nhà con thứ không cần phải có riêng một bàn thờ, nên cũng chẳng cần hoành phi làm gì cả.

Nhưng vẫn có ngoại lệ. Trong cuốn "Phong tục Việt Nam (Thờ cúng tổ tiên)", Toan Ánh có viết: "Cũng có những gia đình con thứ không phải cúng giỗ, lý ra không cần phải có một bàn thờ, nhưng vì lòng thành kính đối với tổ tiên, người ta vẫn lập bàn thờ để thờ vọng, và để cúng vọng trong những ngày giỗ, nếu vì lý do gì người ta không thể tới nhà trưởng được, nhất là trong trường hợp xa nhà, không thể như mọi người hàng năm về dự giỗ tết".

Theo tôi, trong trường hợp người con trưởng không câu nệ quá thì người con thứ có thể lập bàn thờ đầy đủ hoành phi, câu đối... như ở nhà trưởng. Cho nên, khi người con thứ muốn lập bàn thờ riêng cũng như treo hoành phi, câu đối trên bàn thờ thì nên bàn với người con trưởng, cốt sao trong gia đình được yên ấm, không xảy ra xích mích chỉ vì một bức hoành phi (và như thế sẽ làm hỏng ý nghĩa của việc treo hoành phi vì chẳng tổ tiên nào lại muốn con cháu bất hòa do việc thờ tự mình mà ra).

Các hoành phi trên bàn thờ gia tiên đều tỏ lòng thành kính và ca tụng công đức tổ tiên. Bạn có thể xem vài ví dụ dưới đây:

KÍNH NHƯ TẠI
(nghĩa là con cháu kính trọng tổ tiên như tổ tiên lúc nào cũng tại vị trên bàn thờ)

PHÚC MÃN ĐƯỜNG
(nghĩa là gia đình đầy đủ dư phúc đức, ý nói nhờ có sự phù hộ của tổ tiên nên mới được như thế)

BÁCH THẾ BẤT THIÊN
(nghĩa là bao giờ con cháu cũng ăn ở đúng mực không thiên lệch)

ĐỨC LƯU QUANG
(nghĩa là đức để lại sáng)

ĐỨC DUY HINH
(nghĩa là đức dày, truyền có tiếng thơm)

ẨM HÀ TƯ NGUYÊN
(uống nước sông, nhớ nguồn)

KHẮC XƯƠNG QUYẾT HẬU
(để tốt lành về sau)

SƠN CAO HẢI TUẤN
(núi cao bể sâu)

VIỄN ĐIỀU PHỒN DIỄN
(ý nói dòng họ lâu đời, con cháu phồn thịnh)

 

 

Có Hoành Phi cho con thứ không ? 02

Có Hoành Phi cho con thứ không ? 03

 

 


Đăng ý kiến của bạn
  • lê trung viết vào lúc 22/03/2014 21:02
    các bác cho em hỏi. em muốn treo hai câu đối hai bên bàn thờ, nhưng không treo hoành phi có được không. cám ơn các bác nhiều

    Trả lời
    chào anh Lê Trung
    Trung thực tế chúng tôi thấy cũng có nhiều bàn thờ treo câu đối hai bên mà không có hoành phi. Tuy nhiên nếu có điều kiện về không gian thì anh sắm thêm bức hoành phí treo ở giữa thì tốt hơn.
    Trân trọng
    mnhm
  • Lê Văn Định viết vào lúc 06/02/2014 19:25
    Rất bổ ích cho con cháu.xin cảm ơn!
  • Tran Truong viết vào lúc 24/01/2014 04:46
    Cac bac tien boi,su hunh biet ve hoanh phi cau doi cho toi hoi nha con truong(truong toc) tho 3 chu _Duc Luu Quang co dc ko,nha tho co rui 3 chu nay tho o nha rieng cam on nhiu

    Trả lời
    Chữ Đức Lưu Quang là phù hợp và đang được nhiều người lựa chọn
    Trân trọng ~
    MNHM
  • Trần Bách viết vào lúc 11/07/2013 09:53
    Tôi có thấy một bức hoành phi có 4 chữ : HỮU CỐC RI TÔN. Xin được giải nghĩa câu này.Tôi tự luận mà thấy khó hiểu quá ...
  • Tân Anh viết vào lúc 04/05/2013 09:31
    Bức hoành phi: Mãn đường cát khánh có nghĩa hạnh phúc no đủ đầy nhà, câu này cũng được nhiều gia đình chọn lựa
  • pvnhien viết vào lúc 01/05/2013 16:25
    Kính thưa quý Bác, Anh em. Tôi họ Phùng là con út, ở với Cha Mẹ già nhưng Cha tôi không phải trưởng chi. Gia tộc tôi ở cạnh sông Đà, núi Tản, tôi xin chữ Thầy cho chữ Hoành phi, câu đối như sau:

    - Hoành phi: Mãn đường cát khánh
    - Câu đối: + Đà giang Sơn tản thùy vĩnh tại
    + Phùng Tộc kim chi rực dẫn trường

    Nhờ quý Bác, Anh em trong Công ty giúp tôi giải nghĩa chữ Hoành phi, câu đối và xem giúp tôi treo có được không, có phù hợp với gia đình tôi không.
    Tôi xin chân thành cảm ơn và chờ tin các Bác giúp cho !
  • Đinh Hồng Phương viết vào lúc 01/05/2013 07:32
    Tôi muốn có một đai tự " Đinh Gia Vạn Phúc", rất mong sự đóng góp ý kiến và chọn hộ câu đối phù hợp.
  • Mỹ Nghệ Hải Minh viết vào lúc 09/12/2012 13:24
    Chào quý khách Pvnhien.
    1. Bác có thể đọc bài viết chuyên san "Cây đối hay" (đường link: http://www.mynghehaiminh.vn/chuyen-san/do-go-my-nghe-do-co/74/cau-doi-hay) để lựa chọn câu đối phù hợp với nội dung bức hoành phi Đức Duy Hinh hoặc Minh Đức Duy Hinh, Đức Thụ Tài Bồi.
    Trong đó có câu đối 7 chữ được dùng phổ biến nhất hiện nay là:
    祖功宗德天年盛.子孝孫賢萬代荣
    Tổ công tông đức thiên niên thịnh.Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh.
    (Công Đức Tổ Tiên Ngàn Năm Thịnh - Hiếu Hiền Con Cháu Vạn Đời Vinh)

    2. Về nghĩa:
    MINH ĐỨC DUY HINH : Đức sáng toả ngát hương.
    ĐỨC THỤ TÀI BỒI : Đức được vun trồng, vun đắp, nhờ đó mà thành.
    Sách xưa có viết : "Đức giả bản, đức duy hinh", nghĩa là: Đức là gốc, chỉ có đức mới ngát hương.
    ĐỨC DUY HINH hoặc MINH ĐỨC DUY HINH: là một câu hoành phi thường được treo trong các gia đình hay nhà thờ họ. Nó phổ biến vì có nội dung vô cùng ý nghĩa và dễ hiểu.
    Bằng khả năng của mình, anh em trong Công ty sẵn sàng phục vụ Bác.
    Chúc Bác lựa chọn được những bức hoành phi câu đối phù hợp.
    Trân trọng !
    Mỹ nghệ Hải Minh.
  • pvnhien viết vào lúc 08/12/2012 21:00
    cam on Tân Anh. Vi toi muon treo 1 trong 2 noi dung ma nguoi ta mach chu xong phien la toi ko hieu nghia cua chu. Mong Bac giai giup toi ca 2 noi dung va lam on cho toi 2 ve cau đoi phu hop nhe. Tran trong cam on Bac.! Xin hen gap Bac
  • Tân Anh viết vào lúc 08/12/2012 16:09
    Chào Bác PVNhien

    Theo thiển ý của tôi, hoành phi câu đối không phân biệt con trưởng , con thứ hay con út.
    Cả hai nội dung Bác đưa ra đều rất hay. Qua thực tế lắp đặt hoành phi cho khách hàng, chúng tôi thấy có nhiều khách hàng chọn những bức Hoành phi có chữ : ĐỨC LƯU QUANG; ĐỨC DUY HINH ;
    MINH ĐỨC DUY HINH
    Theo tôi, Bác có thể chọn chữ MINH ĐỨC DUY HINH , bởi chữ này thông dụng hơn.
    Cả hai nội dung Bác đưa ra đều hay, bởi đều đề cao cái ĐỨC, đó là cái bao trùm, đức của đấng nam nhi có "Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín" (thường gọi là ngũ thường), đức của phụ nữ là "Công, Dung, Ngôn, Hạnh". Một trong 8 bài nhã nhạc khi tế đền Nam Giao triều Nguyễn có đoạn nhạc:
    Long nghi cáo bị
    Nhạc chương đại thần
    Tư văn dĩ phước
    Minh đức duy hinh.

    Hay tại một số bàn thờ họ tộc cũng có câu đối liên quan tới nội dung này :

    仁 義 肇 培 源 也 遠
    箕 裘 垂 裕 德 惟 馨
    Nhân nghĩa triệu bồi nguyên dã viễn
    Cơ cừu thùy dụ đức duy hinh

    hay
    德樹栽培天載盛 .
    子孫继世萬年長

    Đức thụ tài bồi thiên tải thịnh.
    Tử tôn kế thế vạn niên trường

    Xin mạnh dạn tham gia góp ý mấy dòng để Bác tham khảo.
    Trân trọng !
    Tân Anh.